ვიყენებთ მხოლოდ ქართული ჯიშის ცხვრის მატყლს — ის რბილი, ელასტიურია და არ იწვევს ცხენის კანის გაღიზიანებას. მატყლს ვღებავთ ბუნებრივი საღებავებით: მუხის ქერქით, ხახვის ქერქით, მარენით. ნაბდა არ ეკლება, კარგად ინარჩუნებს სითბოს და ჰაერს ატარებს.
ვიღებთ სამ გაზომვას: ზურგის სიგრძე მხრებიდან წელამდე, მკერდის გარშემოწერილობა იდაყვების უკან და კისრის გარშემოწერილობა ძირში. ამ მონაცემების მიხედვით ვასწორებთ ნაკვეთს — ნაბდა არ უნდა ქანაობდეს ან ხახუნებდეს. თუ ეჭვი გეპარებათ, გამოგვიგზავნეთ ცხენის პროფილური ფოტო და ჩვენ დაგეხმარებით გადაწყვეტილების მიღებაში.
ერთი ნაბდის ქსოვას 5-დან 10 დღემდე სჭირდება, ნიმუშის სირთულის მიხედვით. გადაუდებელი შეკვეთა (3-4 დღე) შესაძლებელია, თუ არსებობს მზა ბაზა შესაბამისი ფერის. ნაბდიანი უნაგირი — სამ კვირამდე, რადგან ტყავს ხელით ვამუშავებთ.
დიახ, მატყლის ნაბდა მკვრივი და გამძლეა, არ იხეხება უნაგირის ქვეშ და არ სრიალებს. ჩვენ ვამაგრებთ წელის თასმის მიმაგრების ადგილებს ქსოვილის დამატებითი ფენით. წვიმაში ნაბდა შეიძლება გადააფაროთ უნაგირს — ის იცავს ცხენის ზურგს გაციებისგან.
მატყლის ნაბდებს ვრეცხავთ ხელით გრილ წყალში მატყლის რბილი შამპუნით, ვაშრობთ გაშლილ მდგომარეობაში ჩრდილში. ბამბის ნაბდები (მაგ., „კახეთის შემოდგომა“) შეიძლება გაირეცხოს მანქანაში დელიკატურ რეჟიმზე. არ გამოიყენოთ მათეთრებელი და არ შეიზილოთ ნიმუში — საღებავი ბუნებრივია, შეიძლება გაუფერულდეს.
დიახ, ჩვენ ვქმნით ინდივიდუალურ ორნამენტს თქვენი ესკიზის ან აღწერის მიხედვით. შეგიძლიათ საფუძვლად აიღოთ საგვარეულო გერბი, საცხენოსნო კლუბის სიმბოლო ან საქართველოს კონკრეტული რეგიონის ტრადიციული მოტივი. ფასი და ვადები განიხილება ინდივიდუალურად.
ხელობის შენარჩუნება, ცხენისთვის სითბოსა და ქართული ორნამენტის სილამაზის მინიჭება.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი თითოეული ნაბდა უბრალო საბანი არ არის. ეს არის მატყლის ძაფის ასობით მეტრი, შეღებილი მუხის ქერქითა და ხახვის კანით. ჩვენ არ ვიყენებთ სინთეტიკას: მხოლოდ ცხვრის მატყლი, რომელიც სუნთქავს, არ ახეხავს ფაშვს და არ იწვევს ოფლიანობას უნაგირის ქვეშ. ცხენი ასეთ ნაბდაში ისეთივე თავისუფლად გრძნობს თავს, როგორც კახეთის მთებში.
როგორ ვმუშაობთ ვქსოვთ ხელის ჩარხებზე თბილისსა და სიღნაღში. თითოეული ორნამენტი ნახატი კი არა, კოდია: შინდისფერი რომბები იცავს ბოროტი თვალისგან, ოხრისფერი ჯვრები — სიცივისგან. ნაბდას ვამზადებთ თქვენი ცხენის ზომების მიხედვით: ფაშვის სიმაღლე, მკერდის გარშემოწერილობა, ზურგის სიგრძე. არ არსებობს უნივერსალური ზომები — მხოლოდ ინდივიდუალური ჭრა.
რას მიიღებთ ნაბდას, რომელიც არ ჩამოვარდება გალოპზე, არ გაუფერულდება წვიმის შემდეგ და არ დაიშლება ერთი სეზონის შემდეგ. მატყლი ფორმას ინარჩუნებს ცივ წყალში ასი გარეცხვის შემდეგაც კი. თქვენი ცხენი გამოირჩევა მთების ფონზე, თქვენ კი იცით, რომ მხარს უჭერთ ცოცხალ ხელობას, რომელიც ორასი წლისაა.
ვინ ვართ ჩვენ და ვისთვის ვმუშაობთ
ნაბადები უძლებს ხშირ რეცხვას, არ კარგავს ფორმას და არ ცვივა. მკვრივი შალის ქსოვილი იცავს ცხენის ზურგს უნაგირის ქვეშ გახეხვისგან, ხოლო ნატურალური შემადგენლობა კანს სუნთქვის საშუალებას აძლევს მრავალსაათიანი ვარჯიშის შემდეგაც კი.
„კლუბისთვის ათი ნაბადი შევუკვეთეთ — ყველა ცხენი მათში უკვე მეორე სეზონია, არც ერთი ჩივილი გახეხვაზე. მატყლი რბილია, მაგრამ ფორმას შესანიშნავად ინარჩუნებს.“ — გიორგი, საცხენოსნო კლუბი „ბორჯომი“
ტრადიციული კავკასიური ორნამენტები — შინდისფერი, ოქროსფერი, ყვითელი — ეფექტურად გამოიყურება კადრში. ნაბადი არ სრიალებს, არ იცვლის მდებარეობას, ხოლო ცხენი თავდაჯერებულად გრძნობს თავს რბილი შალის საფენის წყალობით.
„ნაბადი „თბილისის განთიადი“ გახდა ჩვენი შემოდგომის ფოტოსესიის მთავარი გაფორმება ყაზბეგში. ფერები მდიდარია, მატყლს სასიამოვნო სუნი აქვს, ცხენი მთელი დღე მშვიდად იდგა.“ — ანა, საცხენოსნო ფოტოტურების ორგანიზატორი
შალის ნაბადი არ სველდება წვიმაში ორ საათამდე, ინარჩუნებს სითბოს ნულამდე ტემპერატურაზეც კი და არ ახეხავს ხოკს ხანგრძლივი გადასვლების დროს. გამაგრებული ნაკერები და ტყავის სამაგრები უძლებს 40 კგ-მდე დატვირთვას.
„ნაბადით „მთის დარაჯი“ 120 კმ გავიარეთ სვანეთში. არც ერთი გახეხვა, უნაგირი არ სრიალებდა, ცხენი მხნედ მიდიოდა. საღამოს ნაბადი ცეცხლთან ერთ საათში გაშრა.“ — დავითი, მთის მარშრუტების ინსტრუქტორი
ჩვენ ვიყენებთ მხოლოდ ტრადიციულ ქსოვისა და შეღებვის ტექნიკებს: მუხის ქერქით, ნიგვზით, მარწყვით. თითოეულ ნაბადს ახლავს სერტიფიკატი ოსტატისა და შექმნის წლის მითითებით. ორნამენტები იმეორებს XI–XIII საუკუნეების ქართული მატიანეების მოტივებს.
„ნაბადმა დაამშვენა ექსპოზიცია „ცხენი ქართულ კულტურაში“. ვიზიტორები აღნიშნავენ მასალების ნატურალურობასა და ორნამენტის სიზუსტეს — სწორედ ასეთი ნაწარმი გვჭირდებოდა მუზეუმისთვის.“ — მარიამი, სიღნაღის ეთნოგრაფიული მუზეუმის კურატორი